Verklaring omtrent gedrag (VOG)

De Generale Regeling Veilige Kerk (GRVK) stelt een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) verplicht voor diverse functies in de gemeente en de kerk. Op deze pagina vindt u meer informatie voor welke functies een VOG verplicht is, waar u terecht kunt voor meer informatie over het aanvragen van een VOG en tot slot enkele veelgestelde vragen over de VOG.

Functies
Het aanvragen van een VOG is verplicht voor diverse functies in de gemeente en de kerk. Deze functies betreffen (cf. Generale Regeling Veilige Kerk artikel 3 lid 2):
a.alle predikanten
b.alle ambtsdragers;
c.alle kerkvoogden;
d.alle notabelen;
e.alle kerkelijk werkers;
f.alle kerkelijke functionarissen;
g.allen die in een bediening werkzaam zijn;
h.alle anderen die namens de gemeente pastorale taken hebben;
i.degenen die op regelmatige basis (bege)leidinggeven aan minderjarigen of kwetsbare mensen;
j.degenen die herhaaldelijk als enige volwassene samen zijn met minderjarigen of anderszins kwetsbare mensen;
k.degenen die namens de Gemeente (praktische) ondersteuning bieden aan kwetsbare mensen;
l.degenen die met vertrouwelijke gegevens en financiën omgaan;
m.vertrouwenspersonen als bedoeld in artikel 5 en 6 van de GRVK;
n.allen die zitting hebben in een Orgaan van Bijstand;
o.allen die als vrijwilliger benoemd zijn door een Orgaan van Bijstand;
p.alle medewerkers van het Kerkelijk Bureau;
q.al degenen die op grond van ordinantie 7-12-8 of ordinantie 7-12-11 preekbevoegdheid ontvangen, of op grond van ordinantie 7-12-18 beroepbaar worden gesteld, of op grond van ordinantie 7-15 overkomen tot de Hersteld Hervormde Kerk;
r.degenen met een andere functie, al dan niet op vrijwillige basis, uitgeoefend namens of onder verantwoordelijkheid van de gemeente, de classis of de kerk waarbij de genoemde verklaring door het bevoegd orgaan een zinvol preventief middel wordt geacht.

Meer informatie over het aanvragen van een VOG kunt u vinden op de website.
Meer informatie over de administratie van de VOG in Scipio kunt u eveneens vinden op de website.

Veelgestelde vragen over VOG
In de GRVK wordt de verplichte aanvraag van een VOG geregeld. In de bijlage bij deze regeling wordt hiervoor een protocol gegeven. Het gebruik van een VOG kan vragen oproepen. Op deze pagina vindt u op een aantal ‘veelgestelde vragen’ een antwoord.

Wat is een VOG?
Een VOG is een verklaring omtrent het gedrag, die wordt afgegeven door de overheid, dienst Justis. Justis is de Nederlandse screeningsautoriteit, een onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Bij een aanvraag van een VOG wordt door Justis gekeken of het verleden van de betreffende persoon een bezwaar vormt voor de functie of taak, die deze persoon gaat verrichten. Een bezwaar vormt een strafrechtelijke veroordeling voor bepaalde feiten. Er moet dus een veroordeling door de (straf)rechter zijn geweest.

Wanneer is een VOG nodig?
Een VOG is vaak nodig wanneer veiligheid, integriteit of kwetsbaarheid van anderen in het geding kunnen komen, bijvoorbeeld in het onderwijs en de zorg. Ook wordt een VOG vaak gevraagd bij functies die een financieel aspect hebben. Omdat het ook binnen de kerk gaat om veiligheid, integriteit en omgaan met kwetsbaren, zoals minderjarigen etc. wordt in de GRVK de VOG verplicht gesteld.

Krijgt de overheid op deze manier invloed op de kerk?
Nee, de overheid kijkt alleen of er sprake is van een strafrechtelijke veroordeling in het verleden. Er is een standaard terugkijktermijn van vier jaar (twee jaar bij personen onder de 23 jaar). Als er sprake is van zedendelicten geldt een onbeperkte termijn. De kerk bepaalt zélf of een VOG gebruikt wordt en wanneer dat niet (meer) gedaan wordt.

Wordt heel het verleden meegewogen?
Nee, bij de aanvraag wordt gewerkt met profielen. Dat betekent dat alleen dat wordt gecontroleerd wat voor de betreffende functie van belang is. Al het overige blijft buiten beschouwing. In het protocol dat in de bijlage bij de GRVK is opgenomen, worden een aantal profielen genoemd.

Hoe zit het met de privacy van de betrokkene?
De VOG wordt pas aangevraagd, nadat iemand positief heeft geantwoord op een vraag om vrijwilliger te worden of een benoeming/verkiezing tot ambtsdrager heeft aangenomen. Dit is zo geregeld om de privacy van de betrokkene te waarborgen. Iemand heeft er immers geen invloed op, dat hij op een dubbeltal gesteld wordt of gevraagd wordt voor een bepaalde functie. Wil iemand niet dat er een VOG voor hem wordt aangevraagd, dan zal hij moeten bedanken voor de verkiezing/benoeming, dan wel negatief moeten antwoorden op een vraag om vrijwilliger te worden. Diegene weet immers zelf van zijn of haar strafrechtelijke verleden.
Als een VOG wordt aangevraagd gaat het om persoonsgegevens. Kerken ‘werken’ met persoonsgegevens en (moeten) voldoen aan de voorwaarden van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Het werken met een VOG heeft een legitieme reden (‘gerechtvaardigd belang’). In de bijlage bij de GRVK is aangegeven hoe de gegevens van de VOG verwerkt worden.

Mag iemand die geen VOG krijgt niet aan de slag binnen de kerk?
Nee, iemand die een strafrechtelijke veroordeling heeft, die een bezwaar vormt voor een bepaalde functie, kan in die functie niet aan de slag in de kerk. Iemand met een zedenveroordeling kan bijvoorbeeld niet aan de slag als jeudgwerkleider. Iemand die veroordeeld is voor fraude kan niet aan de slag als kerkvoogd.
Dat geldt zelfs als iemand schuldbelijdenis heeft gedaan. Als dat gebeurt, is dat reden tot dankbaarheid. Dat kan ook in onderlinge verhoudingen helend zijn. Tegelijk zal diegene dan geen VOG krijgen voor een bepaalde functie. Op dat punt blijft de verantwoordelijkheid van de kerk voor kwetsbare mensen en het omgaan met goederen staan. Dat belang weegt zwaarder dan het persoonlijke belang van betrokkene.

Stel dat iemand veroordeeld wordt voor een Bijbels principe?
Op dit moment is daarvan geen sprake. Of dit in de toekomst zal veranderen, valt niet met zekerheid te zeggen. Mocht zich de situatie voordoen dat iemand wordt veroordeeld bijvoorbeeld vanwege het aanhangen of uitdragen van een Bijbelse visie op huwelijk en seksualiteit, dan kan de GRVK door middel van een enkel synodebesluit worden aangepast. Daarmee is er bestuurlijk gezien voldoende flexibiliteit om op gewijzigde omstandigheden te reageren.

De VOG is toch een momentopname?
Dat klopt. Daarom is er in de GRVK opgenomen dat de aanvraag regelmatig herhaald moet worden.

Maar we weten toch wel wat er gebeurt binnen de (kerkelijke) gemeenschap?
Waarom zou een VOG nodig zijn, als zaken vaak toch wel bekend zijn? Dat wordt soms gedacht, maar is niet terecht. Enerzijds: zelfs al is iets publiek geheim, dan nog zijn er voorbeelden dat iemand wel in een functie kon blijven.
Aan de andere kant is zeker niet alles bekend. Zelfs niet binnen een dorpsgemeenschap, al zou er een strafrechtelijke veroordeling liggen. In het Nederlands Dagblad stond enige tijd geleden een artikel over een jeugdwerkleider, die misbruik pleegde. Daar werd hij na een lang traject voor veroordeeld. Vervolgens verhuisde hij naar een andere deel van het land en in de kerkelijke gemeente aldaar werd hij ambtsdrager. Met een VOG had dit voorkomen kunnen worden.
En een VOG is objectief en biedt duidelijkheid. Er is geen mogelijkheid tot interpretatie(verschil) en voorkomt discussie of druk om betrokkene toch aan te stellen.
Het belang om misbruik van de kwetsbaren te voorkomen weegt zwaarder dan het nadeel van de twijfel.

Helpt een VOG altijd bijvoorbeeld misbruik te voorkomen?
Het helpt, maar we moeten niet de illusie hebben dat hiermee alles voorkomen wordt. Het is een momentopname en bovendien zijn er ook gevallen van misbruik waar geen aangifte voor is gedaan en er dus geen strafrechtelijke veroordeling ligt. Alertheid blijft altijd geboden. De VOG is een hulpmiddel en een onderdeel van het preventie- en veiligheidsbeleid; evenals de gedragscodes die zijn opgenomen in de bijlage bij de GRVK. Een hulpmiddel dat we wel moeten gebruiken, maar waar we zeker niet volledig op mogen vertrouwen. Het gebruik van een VOG is dan ook ingebed een breder preventie- en veiligheidsbeleid binnen de kerk.

Helpt het in de publieke opinie als het aanvragen van een VOG goed geregeld is?
Ja, dat lijkt wel het geval. Of andersom: stel het gaat onverhoopt mis en het blijkt dat een en ander niet goed geregeld is, dan wordt de naam van de kerk en daarmee ook de Naam van de Heere gesmaad. Bovendien moet aan de verantwoordelijkheid en zorg ten opzichte van de gemeenteleden voldaan te worden. En een preventie- en veiligheidsbeleid maakt onderdeel van het goed bestuur en het nemen van bestuurdersverantwoordelijkheid.

Is een VOG afdoende?
Nee, dat volgt uit het voorgaande. Bovendien gelden er binnen de kerk ook nog andere afwegingscriteria. Iemand kan probleemloos een VOG krijgen, terwijl zijn levensstijl hem alsnog ongeschikt maakt voor een ambt of functie.

Wat kost een VOG?
De overheid biedt vrijwilligersorganisaties die beschikken over een veiligheidsbeleid de mogelijkheid om een gratis verklaring omtrent het gedrag (VOG) aan te vragen. Ook kerken en gemeenten kunnen zich hiervoor aanmelden en van deze gratis mogelijkheid gebruik maken. Voor een VOG voor beroepskrachten moet wel betaald worden.