Toetsen maken bij de geur van houtskool

11 juni 2026

Digiborden vind je niet op de David Livingstone Christian Academy, smartphones evenmin. Maar personeel en leerlingen van de school voor reformatorisch voortgezet onderwijs in Malawi leren er niet minder om.

Door Pieter Beens, beleidsmedewerker

Ver van de drukke weg bij Domasi, verscholen tussen akkers met maïsplanten, ligt de David Livingstone Christian Academy (DLCA). De secundary school is alleen te bereiken via een smalle slingerweg van rode aarde. Een kip scharrelt aan de kant van de weg, op zoek naar wat voedsel; ze is de enige weggebruiker die we tegenkomen.
Ook op het terrein van de DLCA kun je een speld horen vallen. In lokalen aan weerszijden van het schoolterrein zitten leerlingen gebogen over hun examens. De krijtresten op de zwarte borden zijn een stille getuige van de vakken die hier nog maar even geleden werden gegeven.
Buiten, onder een grote boom, overleggen twee personeelsleden. Iets verderop laat de schoolkok een enorme pan nsima – een traditionele Malawische maaltijd van maïsmeel en water – pruttelen; de typische geur van houtskool is van ver te ruiken. In een van de lokalen kijken de 18 leerkrachten die de school rijk is gezamenlijk de toetsen van hun leerlingen na. Toezicht op spiekende leerlingen is niet nodig: doordat in de lokalen leerlingen met verschillende niveaus en vakken naast elkaar zitten, is afkijken simpelweg onmogelijk.  

In 2019 richtte ds. C.J.P. van der Bas de school voor reformatorisch voortgezet onderwijs in Malawi op om arme kinderen – vaak wees – Bijbelgetrouw onderwijs te geven en een goede toekomst te bieden. De meeste leerlingen komen van ver. ’s Nachts slapen ze daarom in de hostels die verder naar achteren op het terrein staan. Tussen de gebouwen zijn lijnen gespannen, waarover de was van de leerlingen hangt. Wie de achterste slaapplaatsen wil bezoeken, moet zich een weg banen door een kleurrijke ‘steeg’ vol beddengoed en kledingstukken.
Het was de grote wens van ds. Van der Bas om Malawische kinderen in aanraking te brengen met de Bijbel en kinderen uit de kerk onderwijs te geven. Zij vormen in de toekomst immers de generatie die leiding moet gaan geven aan het kerkelijk leven.
Sinds stichting Timotheos het beheer van de school overnam, is die wens niet veranderd. Daarom neemt Bijbelonderwijs een belangrijke plaats in het lesprogramma in. Via de dagopeningen horen de kinderen uit het Woord van God. Daarnaast volgen ze catechisatielessen in een van de lokalen en komen ze wekelijks bijeen voor Bijbelstudie. De spiritual teacher is verantwoordelijk voor de geestelijke toerusting van de leerlingen.

Goede resultaten

De generale diaconale commissie (GDC) steunt christelijk voortgezet onderwijs in Malawi volop. Daarom wordt van 2024 tot en met 2027 eens per jaar gecollecteerd voor de DLCA. In februari van dit jaar bracht een delegatie van de GDC een visitatiebezoek aan de school. Eind vorig jaar stelde namelijk een onafhankelijk bureau een evaluatierapport op in opdracht van de GDC en stichting Timotheos. In het rapport werd ingezoomd op de identiteit, de onderwijskwaliteit en het schoolbestuur van de DLCA. Wat bleek: het slagingspercentage ligt ruim boven het landelijk gemiddelde, en dankzij het gemiddelde van 1 leerkracht per 20 leerlingen is er volop ruimte voor individuele begeleiding. Aan de andere kant valt er nog winst te boeken als het gaat om de Engelse taalvaardigheden. Ook volgen leerkrachten maar weinig nascholing en is het schoolbestuur te klein voor een school van deze omvang. Het is waardevolle informatie waar de school graag mee aan de slag gaat. De head teacher informeert de gasten op haar beurt over de veiligheidsprotocollen die er zijn op school – een thema dat voor de GDC en Timotheos hoog op de agenda staat. Dit jaar wordt het beleid verder aangescherpt.

Tijdens het bezoek blijkt dat de school sowieso volop in beweging is. Aan de rand van het compound zijn onlangs nieuwe onderkomens gebouwd voor het personeel. Iets verderop werd nog niet zo lang geleden een computerlokaal geopend. Hier krijgen leerlingen dit jaar voor het eerst de beginselen van tekstverwerken aangeleerd. Het practicumlokaal ernaast is nog in ontwikkeling, maar ook hiervoor heeft de directie grootse plannen.
Smartphones zijn overigens taboe op de school. Leerlingen die er met een worden betrapt, kunnen kiezen om hem te laten vernietigen of hun biezen pakken. In de meeste gevallen kiezen ze eieren voor hun geld, een enkele keer besluiten ze om de school te verlaten. 

Als de school uitgaat, stromen leerlingen van 12 tot 18 jaar het plein van rode klei op. Er wordt gerend en gevoetbald. De rij met leerlingen die buiten wachten totdat ze een boek in de bibliotheek mogen uitzoeken, neemt snel toe. De leerlingen zijn blij met de ontwikkelkansen die ze krijgen. Zoals Madalitso (18), die nu een toekomst voor zich ziet als elektromonteur. Hij ervaart de gestructureerde godsdienstonderwijs en de gebedsbijeenkomsten bovendien als een verrijking. 
 

Op D.V. 21 juni collecteert de GDC voor hem en de 375 andere leerlingen, zodat zij het broodnodige (geestelijke) onderwijs ontvangen. Bidt en geeft u mee?