vrouwenbond

Meer over Diversen

Verslag van het CVGG

 

 

Verslag overleg tussen vertegenwoordigers SGP en ChristenUnie met het Comité van Vrouwenbonden op Gereformeerde grondslag 3 maart 2017
Aanwezigen
Mevrouw C. Dik-Faber (ChristenUnie), de heer R. Bisschop (SGP), de dames Jonker, Berkhoff, Bouma, Schoonderwoerd, Van Vugt, Teerds, De Jonge, De Zwart (Comité), Korpershoek, (Christenvrouw), Van Ark en Rijken (HHK) en Smit (notuliste).
1. Opening door de heer Bisschop
Roelof Bisschop heet iedereen welkom en opent de vergadering. Hij deelt een kopie uit van het schilderij ‘Oude vrouw in gebed’ van Nicolaes Maes dat in het Rijksmuseum te bewonderen is. Een reproductie hiervan hangt op zijn werkkamer in Den Haag.
 
Er is een biddende vrouw zichtbaar aan een gedekte tafel, met het dagelijks brood. In een nis is een opengeslagen boek, een zandloper, een glazen kruikje en een tuitlampje te zien. Ondertussen probeert een kat door aan het tafelkleed te trekken iets van de tafel te pakken. Aan de muur hangt ter hoogte van de gevouwen handen een sleutelbos. Zandloper en glas wijzen op vergankelijkheid en broosheid. Een kat is vaak een symbool van het kwade. Gebed is de verbindende schakel om het dagelijkse en het geestelijke voedsel. Het kwaad omringt ons en zit in ons. Maar bij een opengeslagen Bijbel (Uw Woord een lamp voor onze voet…), en  gevouwen handen kan het kwaad niets doen. Zo moeten wij in afhankelijkheid ons werk doen en de zegen van ‘Boven’ verwachten. Aansluitend daarop lezen we Jakobus 5: 7 tot het einde. Daarin gaat het over een krachtig gebed, gepaard met geduld.
2. Vaststellen van de agenda
De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.
3. Verslag van de bespreking van 4 maart 2016
Het verslag van 4 maart 2016 wordt ongewijzigd vastgesteld onder dank aan Evelien.
Naar aanleiding van het verslag geeft Carla aan dat schriftelijke vragen over NIPT uitvoerig zijn beantwoord door de minister. ChristenUnie, SGP en CDA hebben moties ingediend maar dat heeft niet verhinderd dat het besluit is genomen. Met subsidie van het ministerie wordt NIPT betaald en aangeboden aan alle zwangere vrouwen.
De minister wil ook de selectie op sekse verbreden. Dat is al toegestaan om levensbedreigende sekse gerelateerde aandoeningen op te sporen. Dit wil ze verbreden naar opsporen van ziekten die een verhoogde kans van optreden hebben bij een jongen of een meisje. Er is begrip dat die aandoeningen niet fijn zijn. Maar het is weer een stap naar het niet willen aanvaarden van het leven zoals het ons is gegeven. De maakbaarheid van het leven staat steeds meer centraal. Bisschop geeft aan dat men er willens en wetens de ogen sluit voor dat punt. Er is echt sprake van een hellend vlak.
4. Speerpunten voor na de verkiezingen
Aandacht voor gezinnen
Mevrouw Jonker geeft een toelichting.  Je ziet in de samenleving veel mis gaan. Er wordt gepoogd de gevolgen van bijvoorbeeld een scheiding te beperken, zoals in de jeugdzorg. Toch is er vaak veel niet te ‘repareren’, zodat er een levenslang trauma meegaat in het leven van kinderen. Je ziet wel een ontwikkeling naar meer bewustwording daarvan. Maar hoe kun je nog meer inzetten op het voorkomen van deze drama’s?
Ook punt 2 en 3 van de agenda gaan over bewustwording. Mensen denken anders. Niet vanuit: God leidt het leven. Maar: Hoe maak ik het mezelf gemakkelijk? Leven met gebrokenheid is niet in beeld.
Carla vertelt dat er laatst een symposium over het onderwerp is georganiseerd door Joel Voordewind, waar niet alleen christelijke deelnemers aan meededen. Er is wel een breed draagvlak voor preventie. Relatiebemiddeling is heel hard nodig. De vraag is of men nog bereid is om te knokken voor het huwelijk. Relatiebemiddeling zou in de basisverzekering moeten komen, er is 100 miljoen euro voor opgenomen in het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Maar je kunt niet bij wet veranderen dat mensen niet meer willen knokken voor hun huwelijk. Een maatschappelijk en politiek debat is nodig. Daarin hebben ook de kerken een rol, maar dat is niet zomaar geregeld. We individualiseren, de maatschappelijke verbanden worden losser en dat gaat ook christenen niet voorbij.
Mevrouw Korpershoek refereert aan een artikel dat ze pas las, waarin werd gesteld dat we kinderen niet meer leren omgaan met teleurstellingen. En dat werkt door naar het volwassen worden. En het niet goed kunnen omgaan met teleurstellingen geldt voor ons als volwassenen net zo goed. Mevrouw Rijken wijst erop dat de andere kant is dat kinderen weinig aandacht krijgen, omdat pa en ma druk zijn met hun loopbaan.
Bisschop noemt de heersende seculiere ethiek. Vroeger was de norm dat je één monogame relatie had, maar nu is een serie monogame relaties het normale gebeuren. Daarmee is echtscheiding volstrekt genormaliseerd. Dat zie je ook terug in bladen als Libelle als je die eens doorbladert bij de kapper, vult mevrouw Schoonderwoerd aan.
Bisschop geeft aan hoe belangrijk het is om het onderwerp steeds weer politiek te blijven benoemen. Maar ook als deel van de samenleving moeten we blijven uitstralen dat het normaal is om bij elkaar te blijven. Ook als vrouwenorganisaties kun je dat.
Daarnaast kunnen we wijzen op de hoge kosten zoals van jeugdzorg, huisvesting.
De andere kant is, vult mevrouw De Jonge aan, dat het refereren aan hoe het zou moeten, toch raakt aan de basisbehoefte van mensen. Neem ook de brief van Kees van der Staaij op Valentijnsdag. Die is wel positief ontvangen.
Mevrouw De Zwart verwijst naar het meer-ouderschapschap. Twee vaders en een biologische moeder bijvoorbeeld. Men doet er alles aan om de natuurlijke scheppingsorde te doorbreken. Je krijgt toch medelijden met die kinderen… En als je het dan nog combineert met echtscheiding. Carla vertelt dat er nu een voorstel van het kabinet ligt om meer-ouderschap wel mogelijk te maken. Er zit de gedachte achter dat je recht hebt op een kind. Maar dat is heel individualistisch. En heel verwarrend voor de kinderen.
Ook een partij als GroenLinks is voor, terwijl de ChristenUnie met die partij regelmatig optrekt in bijvoorbeeld wetsvoorstellen voor Jeugdzorg. Dat begrijpt ze niet. Aan de ene kant wil men betere jeugdzorg promoten, en anderzijds de sluizen openzetten.
Jonker wijst erop dat je ook vanuit de seculiere wereld ziet dat sommigen vinden dat het te ver gaat. Dat zie je ook rond NIPT bijvoorbeeld: Stichting Downsyndroom en de Upside van Down zijn niet christelijk. Toch vonden zij ook dat NIPT niet breed geïntroduceerd moest worden. Want dan krijg je toch steeds meer de wens tot een maakbaar kind. En wat zegt het signaal aan kinderen met het Downsyndroom die de krant lezen…
In de Kamer lijkt het soms wel een wedstrijdje liberaal zijn zo vult Bisschop aan. Onder invloed van lobby clubs. We kunnen het tij niet keren. Maar je kunt wel mogelijkheden blijven zoeken. Samenwerken met niet-christelijke organisaties kan zelfs meerwaarde hebben. Voor vrouwenbonden is het lastig dat die zich vooral in het ‘eigen circuit’ bewegen. Waarbij het wel goed is om vrouwen te helpen met gedachtenvorming en met het getuige zijn in eigen omgeving. We moeten steeds bidden ‘Verlos ons van de boze’ en ook in eigen buurt getuige zijn, ook al kan dat moeilijk zijn.
Abortusbeleid
Mevrouw Korpershoek complimenteert beide Kamerleden dat het thema abortus op de agenda is gezet. Er wordt weer over gepraat. Bisschop verwijst naar de Mars voor het Leven. Er gaat een getuigenis uit van de massaliteit. Carla vertelt over de Week voor het Leven die dit jaar opnieuw wordt georganiseerd. Er is (in tegenstelling tot de Mars) ook vanuit seculiere media aandacht voor de Week voor het Leven geweest en dat kan helpen in het maatschappelijk debat.
Waar het gaat om het faciliteren van opvang van meisjes/vrouwen in nood proberen ChristenUnie en SGP dit te verbreden. Dat ook het behoud van het kindje een belangrijke plek krijgt.
Er zijn zorgelijke ontwikkelingen. De morning-afterpil ligt gewoon in de schappen van de drogist en binnenkort is de abortuspil via de huisarts verkrijgbaar.
Mevrouw Teerds wijst erop dat allerwegen wordt ontkend dat abortus problemen geeft bij vrouwen. Ze heeft het idee dat dat alleen maar wordt bedekt. Alleen vrouwen met positieve verhalen over abortus komen in de media.
Carla reageert dat er wel onderzoeken beschikbaar zijn waaruit blijkt dat abortus tot problemen leidt. Maar als je dat als christelijke partij aan de orde stelt, en aangeeft dat je betere counseling en begeleiding wilt, dan wordt al snel gezegd dat je een verborgen agenda hebt, omdat je tegen abortus bent. Er zijn goede contacten met FIOM en VBOK/SIRIZ. Zelfs de minister zegt dat 30.000 abortussen toch wel veel is. De SGP heeft een uitgebreide notitie over abortus geschreven.
Bisschop geeft aan dat het ‘autonomie-denken’ heel diep zit. Dat is een erfenis uit de jaren ‘60. Bij de jongere generatie kom je soms meer onbevangenheid tegen. De gestage drup holt de steen uit. Daarom moeten we bezig blijven. Doen wat in ons vermogen ligt. Maar het kan het verdriet over de ellende rond het ongeboren leven niet wegnemen.
Jongeren kunnen als ze een filmpje hebben gezien niet meer ontkennen dat het meer is dan een klompje cellen. We moeten afblijven van het van God gegeven leven. Maar dat is juist de hobbel: ‘Ik ben de baas’ is de leus. En als God niet bestaat, leg het dan maar uit.
Pechtold zegt nu nog  75 jaar als grens voor stervenshulp bij voltooid leven. Maar deze week was er iemand van 57 jaar die sterven wilde. Het antwoord van Pechtold was ‘Misschien, op termijn, een lagere leeftijd.’ De strijd wordt niet makkelijker. Het is een open zenuw. Je appelleert aan iets dat mensen verdrongen hebben. Er is wijsheid nodig.
Carla vertelt over het kabinet dat er pas ook een positief signaal was. Het ministerie van Veiligheid en Justitie wordt regelmatig geconfronteerd met vrouwen die niet voor zichzelf zorgen, door drank en drugs e.d. Geopperd werd om in het belang van het kind dit embryo in zo’n situatie vanaf de conceptie onder toezicht te stellen om het te beschermen tegen een moeder die er niet voor zorgt. Dat kan aanknopingspunten bieden in het debat rond abortus.
We moeten met elkaar blijven kijken wat we kunnen doen. Er is vorig jaar een tienerfonds opgericht. Daarvoor is veel geld opgehaald. De eerste tieners worden nu geholpen. Maar het politieke debat zit muurvast.
Sommige situaties zijn moeilijk. Moeders die niet voor hun kinderen kunnen zorgen en toch steeds weer zwanger worden. Maar een verbod op zwanger worden is ook heel ingrijpend en daar zijn SGP en ChristenUnie ook niet voor. Er is een recht op gezinsvorming. En iemand steriliseren..? Dat gaat heel ver. Grijpt wel erg in op het grondrecht.
Bisschop noemt het een teken van hoop dat het wel weer in debat is. Maatschappelijk gezien dan, het politieke debat blijft moeizaam.
Er is veel 3D-materiaal over de ontwikkeling van een kindje. Dat kan helpen bij voorlichting. Mevrouw Kerkhoff wijst erop dat er steeds weer nieuw materiaal nodig is, zeker ook voor voorlichting op scholen. Het is in die zin positief dat jongeren op internet zitten en daar van alles bekijken. Het onderwerp moet steeds punt van gebed zijn.
Waardig ouder worden versus Voltooid leven ‘beweging’
Mevrouw Schoonderwoerd licht toe dat het erom gaat over hoe je omgaat met ouderen en zorgverlening. Langer thuiswonen is de lijn. Maar de omgeving kan de zorg vaak niet meer aan. En werk je dat ook niet in de hand als overheid? Mantelzorgers hebben het heel druk. Financieel word je er keihard op afgerekend als je niet betaald werkt. Thuiszorgorganisaties leveren een strijd om vergoeding van verzekeraars. Er zitten knelpunten in de vergoeding van de overheadkosten die ze maken, is het beeld van mevrouw Jonker. Mevrouw De Jonge denkt dat het vooral de omgeving is die maakt dat ouderen zich niet meer waardevol vinden. Dat ze zich als blok aan het been voelen. Onlangs was er een buurman die euthanasie liet plegen, omdat buurvrouw het te pittig had. En enkele maanden geleden een echtpaar van CDA huize die euthanasie liet plegen.
Mevrouw Korpershoek wijst erop dat mensen tegenwoordig ook wel eindeloos behandeld kunnen worden, waardoor het lijden wordt gerekt. Mevrouw Jonker geeft aan dat het gevoel van zinloosheid ook voorkomt bij mensen die niet veel zorg hebben. De kinderen wonen ver weg en dat geeft het gevoel dat ze het van vreemden moeten hebben. De samenleving is zo veranderd, dat ze zich vervreemd voelen van de samenleving en dat kinderen je niet nodig hebben.
Bisschop vertelt dat het punt van eindeloos doorbehandelen ook door voorstanders van voltooid leven wordt aangevoerd. Alsof het één verhaal is. De uitdaging onder christenen is hoe om te gaan met steeds nieuwe technologische mogelijkheden. Wanneer kun je zeggen dat het genoeg is geweest? De NPV is actief in bezinning. In discussies begint men vaak over dit soort punten. Maar bewust bezig zijn met het gebruik van technologische mogelijkheden en de keuzes daarin, is wat anders dan euthanasie. Dat is een bewuste stap tot levensbeëindiging.
De Zwart hoorde laatst van iemand die zijn ribben had gekneusd en euthanasie wilde. De huisarts gaf aan dat niet te kunnen doen, omdat niet werd voldaan aan de criteria voor euthanasie. Maar zo was zijn advies, als u vijf dagen niet eet en drinkt bent u er ook niet meer. En zo geschiedde.. 
Carla wijst op de criteria in de Nederlandse euthanasiewetgeving. Er moet sprake zijn van ondragelijk en uitzichtloosheid lijden, van een vrijwillig en weloverwogen verzoek en dat er geen redelijke alternatieven zijn. Er is een groep die niet aan criteria voldoet. De commissie Schnabel was gevraagd onderzoek te doen naar de vraag hoe om te gaan met die groep. Onder de euthanasiewet brengen, iets nieuws voor bedenken, of niets voor doen? Tot positieve verrassing was het advies: doe niets, want als je een pil beschikbaar stelt wordt het een wettelijke mogelijkheid. Dan wordt het optie en dat is zo’n gevaar voor de samenleving. De maatschappelijke druk gaat omhoog.
De minister heeft het advies echter zonder verdere gesprekken met wie dan ook aan de kant geschoven. En heeft een eigen wetsvoorstel voorgesteld. Ze had haast, want de verkiezingen komen eraan en D66 heeft een eigen wetsvoorstel. Soms lijkt het een wedstrijdje tussen D66 en VVD wie het meest progressief is. Het debat is gevoerd. ChristenUnie en SGP stonden redelijk alleen. CDA en SP hebben ook wel bedenkingen. Maar een meerderheid legt het advies van de commissie Schabel aan de kant.
Het mooie is wel dat het debat nu ook om waardig ouder worden gaat. Wat ons te doen staat, is dat we daarop een goed verhaal hebben. Zorg, huisvesting, tegengaan eenzaamheid.
Dat wordt breed gesteund. Onder het Manifest Waardig ouder worden van de ChristenUnie staan veel handtekeningen namens politieke partijen, en van 60 maatschappelijke organisaties, en al 50.000 handtekeningen van burgers.
Bisschop wijst erop dat je wel moet opletten dat bijvoorbeeld Pechtold  het thema niet kaapt. Dat hij het heel anders invult. Dat het bijvoorbeeld ook waardig sterven wordt.
Veiligheid bevorderen- functioneren politie apparaat
Veiligheid is een belangrijk item, het goed functioneren van het politieapparaat is heel belangrijk. Je hoort vaak alleen wat niet goed gaat dat moeten we beseffen, maar dan nog is het toch opmerkelijk wat er allemaal aan schort bij de politie zo is het beeld in de groep.
Bisschop geeft aan dat het de vraag is wat de kabinetsformatie gaat doen op dat vlak. Het aantal aangiftes lijkt drastisch naar beneden te gaan. Maar hoe komt dat? Mensen hebben er geen verwachting meer van dat de politie iets doet.
Moeten we terug naar een politiepost in elk dorp? De laatste decennia is op veiligheid voortdurend bezuinigd. Dat geldt ook voor het leger. In het leger willen ook veel andere partijen wel investeren. Maar investeren moet in de hele veiligheidsketen, ook bij de politie, Openbaar Ministerie en in de rechterlijke macht.
Mevrouw Bouma vraagt zich af of er soms geen andere keuzes gemaakt kunnen worden. Neem nu de inzet bij een sportwedstrijd. Moet een bond daaraan niet financieel bijdragen? Carla geeft aan dat er een norm is voor het aantal wijkagenten. 1 voor 5.000 inwoners. Dat is al vrij weinig en die norm wordt niet eens gehaald. In het Verkiezingsprogramma van de ChristenUnie is daarom geld vrijgemaakt voor meer wijkagenten. Bisschop vult aan dat wijkagenten in de haarvaten van de samenleving moeten zitten. Mevrouw de Jonge wijst erop dat buurtpreventie en whatssappgroepen mooie initiatieven zijn. Preventie en veiligheid  wordt daarmee ook iets van de gemeenschap als zodanig en dat is een goede ontwikkeling.
Gezondheidszorg
Genoemd wordt dat mensen figuurlijk tussen de wal en het schip vallen. Met name mensen die alleen zijn en die niet voor een verpleeghuis in aanmerking komen. Het vroegere bejaardenhuis wordt soms wel gemist. Mevrouw De Zwart herkent dit. Je kunt heel veel bieden als thuiszorgorganisatie, ook bijvoorbeeld in het koppelen van maatjes aan mensen, of in de dagopvang. Velen kiezen liever voor een thuissituatie. Mevrouw Van Ark wijst erop dat dat soms nare situaties geeft. We kunnen mensen wel heel lang thuis laten wonen, maar kan dat altijd? Ook tussen man en vrouw gaat het dan niet altijd goed.
Wie zou dan stappen moeten zetten?
Mevrouw Schoonderwoerd wijst erop dat er verzorgingshuizen zijn die kamers te huur hebben en bij wie je zorg kunt inkopen. Dat biedt wel mogelijkheden. Maar met alleen AOW wordt het financieel lastig. In zo’n situatie van kamerhuur hebben mensen wel die basale veiligheid. Er zijn best veel verschillen in de financiering van verschillende soorten van zorg. Een deel valt onder de zorgverzekeringswet en een deel onder de Wet Langdurige Zorg of kan met een PGB worden gefinancierd. Dat geeft soms verkeerde prikkels. Carla herkent wat wordt ingebracht. Ze kent ook meerdere initiatieven van scheiding tussen zorg en wonen. Veel betreft particulier initiatief en is daardoor heel erg duur. Vanuit de Tweede Kamer proberen partijen woningcorporaties in positie te brengen. Die ‘zijn’ van de sociale huurwoningen. Bij een wethouder die van goede wil is samen met een goede corporatie is er veel mogelijk. Bijvoorbeeld oude bejaardenhuizen ombouwen tot een appartementencomplex met gezamenlijke voorzieningen en dan verhuren. Soms gecombineerd met huisvesting voor studenten.
Er is een commissie Norder ingesteld door de minister die een aanjaagteam heeft om dit soort initiatieven van de grond te krijgen, om bejaardenhuizen te verbouwen. Verpleeghuizen worden in de praktijk een soort ziekenhuizen. De gemiddelde verblijfsduur is 9 maanden. Dat zegt wel wat. Of initiatieven van de grond komen is erg persoonsafhankelijk. Die commissie Norder is daarvoor in het leven geroepen maar het staat echt nog in de startblokken.
Mevrouw Jonker geeft aan dat je ook wel initiatieven vanuit kerkenraden ziet. Op zich wel mooi, maar soms geeft het wel verkeerde verwachtingen. Het is thuiszorg die bij je komt, geen verpleeghuis. Bisschop wijst erop dat we een enorme omslag zien. De lijn is dat mensen zoveel mogelijk thuis blijven. Die koers is op zich wel goed. Maar je zult wel iets moeten doen voor knelgevallen.
Hij roept de aanwezigen op de knelpunten die men in de praktijk tegenkomt op de mail te zetten naar SGP en ChristenUnie, om de vinger aan de pols te houden. Mensen moeten er weer aan wennen dat de situatie heel anders is dan enkele jaren terug. En uiteraard meld je knelpunten eerst ook bij de geëigende instanties, zoals gemeenten. Maar als het beleidsmatig schuurt, aarzel niet om concrete praktijkvoorbeelden aan te dragen. Dat kan de Kamerleden helpen om dat proces te verbeteren.
Carla wijst nog op de situatie dat iemand na een operatie terug naar huis gaat. Dan moet je een gemeente in positie brengen en dat duurt dan 6 tot 8 weken. Dan zou je een transferplek moeten hebben, maar die plekken zijn er te weinig.
Ander knelpunt is dat onder de zorgverzekeringswet de wijkverpleging valt waar geen eigen bijdrage van toepassing is, en dat die eigen bijdrage bij thuiszorg wel wordt gevraagd (valt onder de WMO) en ook voor zorg die onder de WLZ valt. Dat leidt tot rare prikkels en leidt ertoe dat mensen onverantwoord lang thuis blijven wonen.
Waarbij vanuit de groep ook wordt opgemerkt dat een eigen bijdrage op zich niet onredelijk is.
Bijzonder onderwijs
Recent stond er een mooi stukje in de krant over de meerwaarde van het bijzonder onderwijs. Bisschop geeft aan dat de ChristenUnie en SGP zeker ook op dit onderwerp gezamenlijk optrekken. Het is buiten kijf dat ze er alles aan doen om de vrijheid van onderwijs te behouden. Verraderlijk is dat veel fracties roepen dat vrijheid een groot goed is, maar ondertussen moet je ongelofelijk goed opletten omdat de vrijheid van binnenuit wordt uitgehold.
Er is een initiatiefwet aangenomen die de vrijheid van scholen om keuzes te maken beter waarborgt. SGP en ChristenUnie proberen allerlei initiatieven die vanuit niet-confessionele hoek komen zo veel mogelijk in te perken. Het is een voortdurende strijd op allerlei terrein, leerlingenvervoer, acceptatieplicht, benoemingsrecht docenten, enzovoort. Men belijdt de vrijheid met de mond, maar in de praktijk zijn er voortdurend pogingen de vrijheid uit te hollen.
Hij roept op om als men vreemde dingen ziet, of een gemeente die bepaalde dingen wil waar je twijfels bij hebt, de Kamerleden daarvan op de hoogte te brengen.
Deze minister en staatssecretaris van dit kabinet hebben overigens heel nadrukkelijk de vrijheid van onderwijs onderstreept deze kabinetsperiode, dat moet echt gezegd worden.
Er is een kerndoel in het onderwijs over seksuele diversiteit. Een jaar geleden was er een overleg over emancipatie. Vanuit D66 vroeg men een onderzoek naar hoe dit kerndoel werd ingevuld. De onderwijsinspectie ging er op verzoek van de minister mee aan de slag. Tot grote teleurstelling van D66 wees het rapport uit dat die scholen die een hechte levensbeschouwelijke grondslag hebben en daar inhoud aan geven, het beste scoren op dit kerndoel. Ze gaan er evenwichtig en respectvol mee om. Er zou een apart overleg komen in de commissie Onderwijs. Maar het rapport is doodgezwegen. Carla wijst erop dat de vrijheid van onderwijs ook montessorionderwijs en brede scholen raakt.  Bisschop heeft een goed contact met antroposofische scholen. Daar zitten veel VVD en PvdA stemmers en ook die scholen hebben veel belang bij de vrijheid van onderwijs. Ook moslims treft het. Een nadeel is wel dat soms gebeurtenissen op moslimscholen worden geprojecteerd op reformatorische scholen.
Behoud van de vrijheid van onderwijs is altijd onderdeel geweest van akkoorden met het kabinet.  Tot nu toe hebben VVD en PvdA zich ook aan dit gentlemen’s agreement gehouden.
Studeren
Carla vertelt dat de ChristenUnie zich verzet heeft tegen het leenstelsel. Omdat je in de hele samenleving de trend ziet van schulden juist te willen vermijden. En dan kom je van school en heb je direct een studieschuld. En is het moeilijk om dan een hypotheek te krijgen e.d. De aanmeldingen van studies lopen terug. Ook onder jongeren met een beperking. Hoe exclusief wordt studeren? Met het leenstelsel wordt het als je niet van goede komaf bent moeilijker om te studeren.
Bisschop vertelt dat ook de SGP tegenstander is geweest van invoering van het leenstelsel. Alleen je komt in een bestuurlijk dilemma, want het is nu ingevoerd. Er zijn afspraken over gemaakt. Ook met de onderwijsinstellingen over besparingen die het oplevert en die naar instellingen gaan. Als je het nu na net twee jaar te hebben ingezet al weer terugdraait, maak je er dan geen bestuurlijke chaos van? Daarom zegt de SGP: handhaaf die invoering en zorg dan dat de reikwijdte van de maatregel wordt vergroot. Wat behouden is vanuit het vorige stelsel is de aanvullende beurs. Die is nu voor ouders met een inkomen tot ca. 35.000. De middeninkomens vallen er niet onder, waar het overgrote deel van Nederland onder valt. Het voorstel van de SGP is ook de middeninkomens eronder te voegen, zodat die ook recht hebben op een aanvullende beurs. Met hoge inkomens hoef je geen medelijden te hebben. Het gaat om een bijdrage in de kosten van levensonderhoud van studerenden. Het collegegeld is maar een beperkt bedrag dat je als student zelf bij draagt. De Ov-kaart is ook behouden en een studie is een investering in je toekomst van je land en van de komende generatie.
Dat studenten meer gaan verdienen vindt Bisschop een drogreden in deze discussie, want daarover betaal je ook meer belasting. De gezinssituatie is ook relevant voor wat er kan of niet kan als het gaat om ondersteuning van ouders. Ook op dit punt roept hij op hen te voeden met voorbeelden wat er beter zou kunnen.
Christenvervolging
Voor wereldwijde christenvervolging wordt blijvende aandacht gevraagd. Wat er nu in Egypte gebeurt, is zorgelijk. De vraag is waar de Tweede Kamer invloed kan uitoefenen.  Bisschop geeft aan dat er nog steeds sprake is van ‘wegkijken’ op dit punt. En er wordt snel gezegd dat je dan ook oog moet hebben voor andere vormen van discriminatie, zoals van homo’s. Carla heeft het idee dat aandacht vragen voor christenvervolging op  Europees niveau beter gaat. Omdat je dan ook meer het katholieke zuiden en Polen e.d. daarin mee hebt. Voor SGP en ChristenUnie is het steeds een onderwerp dat met stip op de agenda staat. Joel Voordewind is er heel erg bij betrokken. Zowel politiek als in de diplomatie is het belangrijk er aandacht voor te blijven vragen.
Belasting eenverdieners
Een gezin met kostwinnermodel betaalt tot zes keer zoveel netto door meer belasting en minder toeslagen. Voor de SGP is dit een heel nadrukkelijk speerpunt. Vorige week is door de SGP de eenverdienerstool geïntroduceerd. Daarmee kan een gezin berekenen wat het verschil in belastingdruk is vergeleken met een tweeverdiener. Inclusief het verschil dat door toeslagen komt. Dat is verschil is heel hoog.
Mevrouw Teerds wijst erop dat er ook veel niet-christelijke gezinnen zijn waar het speelt. Ook bijvoorbeeld gezinnen met mantelzorg. In een onderzoek van vorig jaar bleek het volgende. Het gaat om 500.000 gezinnen. Het overgrote deel kwam uit VVD-kring. Toen D66, PvdA, enz. 7 zetels van de huidige VVD-fractie zijn afkomstig van eenverdieners. Op die manier probeert de SGP en ChristenUnie de discussie te voeren. Maar het kabinet hamert op emancipatie, emancipatie…In de modellen van het Centraal Planbureau wordt onbetaalde arbeid zoals mantelzorg niet meegerekend. Ook bij dit onderwerp geldt dat SGP en ChristenUnie er steeds over bezig blijven. Carla vindt het schrijnend dat het kabinet de mond vol heeft over participatie en zorg voor elkaar. Maar je komt er gewoon niet aan toe, want je wordt erop afgestraft.
Korpershoek wijst erop dat de zegen des Heeren rijk maakt en dat de zegende ziel vet gemaakt zal worden aldus de Bijbel. Daar moeten we als christenen ook oog voor hebben.
Bisschop herkent dat. De Kamerleden krijgen ook wel reacties van eenverdieners die zeggen: ‘Ik mag dit doen en we worden rijk gezegend’. Het laat onverlet dat het een maatschappelijk onrecht is.
Een ander punt is dat het ook goed zou zijn om te weten hoeveel kinderen die arm zijn tot éénverdienersgezinnen behoren. Het NIBUD waarschuwt ervoor.
Europa en de vluchtelingencrisis
Mevrouw Schoonderwoerd licht het onderwerp toe: Europa wankelt op z’n grondvesten. Het is belangrijk om duidelijke lijnen te trekken bij de opvang van vluchtelingen.
Carla geeft aan dat Europa wankelt door meerdere oorzaken: Trump, brexit, vluchtelingen. Er zijn allerlei ontwikkelingen. Europa is nodig voor economische en voor vluchtelingenzaken. Maar we willen niet te veel Europa. Ze ziet graag meer opvang in de regio in buurlanden. En als ze zich melden in Europa moet er goed worden gekeken of het gaat om ‘gelukzoekers’ die niet welkom zijn, of om vluchtelingen, die wel welkom zijn. Binnen Europa moet men één lijn trekken. Nederland doet dat maar veel andere landen niet.
Joel Voordewind voert de meeste debatten namens de ChristenUnie. Het is heel complex. Ook voor ons als christenen is er de opdracht om degenen die geen plek hebben wel een plek te geven in ons land. Maar tegelijkertijd  moeten we niet naïef zijn. Er komen met de vluchtelingenstroom ook gelukzoekers mee. En ook mensen uit Syrië die met verkeerde bedoelingen binnen komen. Het is echt ingewikkeld. Je moet aan de grenzen al de scheiding maken.
Wat bij asielzoekers ook speelt als ze aangeven dat ze christen zijn geworden, is de vraag of een bekering echt is of niet. Dat is een hele moeilijke vraag.
Bisschop vult aan dat voor de SGP ook een dimensie is dat mensen met een moslimachtergrond een grote afstand tot de Nederlandse cultuur hebben. Wie meest kwetsbaar zijn, zijn jezidi’s en christenen. Wat de SGP betreft is het standpunt: als je werkelijk wat wilt betekenen, zorg dan dat er mensen komen die minder afstand tot onze cultuur hebben en het meest kwetsbaar zijn.
Het is aangrijpend hoe het kruis verdwijnt uit het Midden-Oosten, de bakermat van het christendom. De groep christenen wordt gedecimeerd.
 
5. Rondvraag
Mevrouw Teerds bedankt Evelien namens alle aanwezigen voor het maandelijkse kamernieuws en het verslag van dit overleg dat ze al verschillende jaren maakt en geeft haar daarvoor een attentie.
6. Vaststellen volgende vergaderdatum
De datum van de volgende vergadering stellen we vast op DV 9 maart 2018.
Het landelijk bestuur van de Christenvrouw wordt helaas opgeheven omdat er geen bestuursleden gevonden kunnen worden. Mevrouw Korpershoek geeft aan dat het daarom volgend jaar de laatste keer zal zijn dat ze het overleg bijwoont en dat zij dan trakteert.
We nemen ook afscheid van mevrouw Bouma en van mevrouw Teerds. Beiden zullen als bestuurslid van hun vrouwenbond stoppen, waarmee ook het deelnemen aan het Comité tot een einde komt. 
7. Sluiting door mevrouw Dik-Faber
Mevrouw Dik besluit de vergadering met dankgebed.

 

 

 

Verslag overleg tussen vertegenwoordigers SGP en ChristenUnie met het Comité van Vrouwenbonden op Gereformeerde grondslag 4 maart 2016

Aanwezigen
Mevrouw C. Dik-Faber (ChristenUnie), de heer R. Bisschop (SGP), de dames Jonker, Berkhoff, Bouma, Schoonderwoerd, Den Hertog, Koning, Teerds, De Jonge,
De Zwart (Comité), Korpershoek, Van Leeuwen (Christenvrouw), Van Ark en Rijken (HHK) en Smit (notuliste).

Opening door mevrouw Dik-Faber
Carla leest Rom. 8: 18-25. De themabespreking zal gaan over zorg voor de schepping. Een preek van een gastpredikant was twee jaar geleden voor Carla een wake-upcall voor wat betreft dit thema. Het gelezen gedeelte gaat over de schepping die zucht, maar die ook de openbaring van de kinderen van God verwacht. Ook voor nu is sprake van een oproep om zorg te hebben voor de schepping.
Vaststellen van de agenda
De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Verslag van de bespreking van 6 maart 2015
Het verslag van 6 maart 2015 wordt met dank aan Evelien ongewijzigd vastgesteld.

Schepping, en zorg voor het milieu
Het onderwerp gaat steeds meer leven. Vorig jaar is in Parijs het klimaatakkoord gesloten, waar Carla bij was met een commissie van de Tweede Kamer. Klimaatverandering staat nu echt op de agenda. Het vorige akkoord stelde niet veel voor, maar nu hebben 192 landen hun handtekening er onder gezet. Ook bijv. Polen, een land dat erg vervuilend is.

Het doel is de opwarming van de aarde door klimaatverandering ver onder de 2 graden te beperken. Als er niets zou gebeuren zouden landen ook echt verdwijnen, zoals eilandjes door de stijging van de zeespiegel, maar ook zouden delen van de Filipijnen of van Bangladesh er veel last van hebben (door overstromingen), of landen waar veel droogte is.

Ook de paus heeft zich uitgesproken. Hij heeft een groene encycliek geschreven, niet alleen aan katholieken, maar aan christenen en alle ‘mensen van goede wil’. Hij verbindt daarin sociale en ecologische gerechtigheid. Als christenen is er de oproep goed voor de schepping te zorgen. Vaak wordt Micha 6:8 aangehaald. We hebben nu gelezen uit Rom. 8.  Zorg voor schepselen staat niet los van zorg voor de schepping. Zowel voor het individu als voor kerken en ook op politiek niveau. Hoe kunnen we elkaar versterken?  

De vraag wordt gesteld hoe je het thema praktisch invult. De overheid heeft nu bijvoorbeeld bepaald dat winkelpersoneel geen plastic tasjes meer mag geven, dat helpt wel. In het gezin kun je denken aan afval scheiden. Dit kan ook op scholen. Helaas werken niet alle gemeenten daar even goed aan mee wordt geconstateerd.
Eerst leverde het leggen van zonnepanelen op kerken te weinig op om de kosten eruit te halen. Carla geeft aan dat er nu een wet is aangenomen waardoor dit wel kostendekkend is geworden.

De stap van bewustwording is nog niet afgerond. Daar zou de overheid ook nog meer kunnen doen. Door praktische initiatieven te nemen kan de bewustwording wel worden vergroot. Ook door het nemen van fiscale maatregelen of door het via het onderwijs te stimuleren.

Repair Cafés worden genoemd als goed voorbeeld. Deze draaien vaak op vrijwilligers die veel goed werk doen. Waarbij ze ook een sociale functie vervullen. Een en ander is wel afhankelijk van budget en van de wil van gemeenten om de cafés  te faciliteren. Het is nu zo dat een nieuw apparaat soms goedkoper is dan een reparatie. Neem een printer bijv.

Staan Repair Cafés  niet haaks op de economische groei? Je krijgt een andere groei.  China is er stevig op aangeschreven dat ze overproductie dumpen op Europese markt. Die hebben geen belang bij Repair Cafés...

Het is goed om vanuit je Bijbelse waarden te denken. Er is ook een economisch belang, naast je rentmeesterschap voor de schepping, en dat is soms wel een uitdaging geeft Roelof Bisschop aan. Daar ligt ook wel een accentverschil tussen SGP en ChristenUnie. Waar ChristenUnie nadrukkelijk inzet op beheer van de schepping, daar is SGP het mee eens. Als het gaat om economische haalbaarheid, dan zet de SGP er bij de afweging soms meer op in dat boeren ook hun boterham moeten verdienen. Maar in het algemeen wordt er heel veel samen opgetrokken door beide partijen.  
Er wordt gerefereerd aan V&D die nu dicht gaat. Dat is erg voor het personeel, maar (mogelijk) mede een gevolg van het hergebruik van kleding en apparatuur. Carla vertelt dat er  meer dan 20% winkelvloeroppervlak is dan dat we aan besteedbaar inkomen hebben. De uitgangspositie is dus al niet goed. En daar komt internet winkelen nog bij. We zitten in transitie naar een nieuwe economie, waar hergebruik een plek kan krijgen.

Overshootday is de dag in een jaar dat we alle grondstoffen hebben besteed die de aarde in een jaar kan opbrengen. Die was in 1986 op 31 december, maar ligt nu al in augustus. Dat is zorgelijk. Dat roept ook de vraag op hoe je dat in je eigen bestedingspatroon doet? Moeten we niet toe naar een nieuwe economie waar verantwoord gebruik van de schepping meer een plek heeft?  Als volksvertegenwoordiger heeft ze ook ideeën: bijvoorbeeld een laag btw-tarief op reparatie, of geen btw op tweedehandsproducten.

Wat mag het ons kosten? Zodra we het voelen in onze portemonnee doen we het liever niet. Mag het ons wat kosten? Hoe zijn we hier gekomen, met de auto…?
Hoe vind je het evenwicht. De een zal bijvoorbeeld minder vlees eten, maar maakt vervolgens wel lange reizen met het vliegtuig voor een vakantie, de ander maakt daarin weer andere keuzes. Het is moeilijk om in onze westerse samenleving stappen terug te doen. Maar door onze ecologische voetafdruk hebben anderen in de wereld niets.
Als klein land kan Nederland ook niet heel veel alleen, en zou je in Europees verband meer afspraken moeten maken. Er gebeurt veel, maar je ziet dat het niet genoeg is.
Kan ook wat kosten in comfort. Economische krachten zijn heel groot. Je kunt afspreken dat alle auto’s in 2020 elektrisch zijn. Maar landen blokkeren dat vanwege de lobby van de auto-industrie die hoge investeringen heeft gedaan. Kolencentrales zouden dicht kunnen als we één windpark erbij bouwen. Situatie is nu anders dan toen besluit om te bouwen werd genomen. 

We moeten leren om genoeg te hebben. ‘Ontspullen’… Reclame weigeren.

Bisschop geeft aan dat het echt heel complex is. Aan de beste keuzes zitten weer schaduwkanten. Die hele discussie is ook onderdeel van de geestelijke strijd die gaande is. Joh. 3:16 wordt vaak exclusief op het geestelijk leven betrokken. Het woord voor wereld dat in deze tekst wordt gebruikt is kosmos. Dat is meer dan de geestelijke wereld, dat is Gods schepping. Satan heeft in het paradijs via de zonde toegang gekregen tot de volmaakte schepping. Satan is per definitie een destructieve kracht. 
Zondags horen we: ‘Die niet laat varen de werken Zijner handen’. Dat heeft ook een kosmische dimensie. God laat Zijn schepping niet los. Wij hebben wel onze verantwoordelijkheid. Maar dat God niet loslaat ontheft van het bange gevoel dat je faalt. Je kunt je keuzes in Zijn hand geven. Satan probeert erop aan te dringen om de schepping uit te buiten en roofbouw te plegen. Dat moeten we ons bewust zijn, daarin moeten we goed opereren. Hij zal het echter niet winnen. Hij is al overwonnen. In afwachting van… Dan zal alles in de nieuwe staat hersteld worden. Die dimensie behoedt voor pessimisme en hopeloosheid. Zolang er geen heelheid is, is er gebrokenheid. Die is zichtbaar en daar mogen we ons ook niet bij neerleggen, het is zoeken naar het evenwicht naar enerzijds een stukje acceptatie en anderzijds urgentie en verantwoordelijkheid.  

Waarmee is de overheid bezig?
Het belastingstelsel is een klein stapje groener geworden. Nederland is nu voorzitter van de Europese Unie. De EU kent een Ecodesign richtlijn. Die gaat nu vooral over energiebesparing, maar die wordt nu zo herschreven dat bij het maken van een product al rekening moet worden gehouden met dat het product ontmanteld wordt.

Voedselverspilling staat ook hoog op de agenda. In Nederland wordt per jaar 5 mld weggegooid, de helft door de consument en de andere helft door het bedrijfsleven.

Er is aandacht voor waterkwaliteit.
Er wordt ook gekeken naar het natuurnetwerk in Nederland, de biodiversiteit moet goed blijven.
Er zijn ook ‘nare’ maatregelen voor het milieu, bijvoorbeeld het 130 km per uur mogen rijden. De uitstoot van giftige stoffen neemt exponentieel toe. VVD wil én de industrie, én boeren tegemoetkomen, en hard rijden, en, en… ChristenUnie heeft liever dat de boer nog wat verder kan dan dat we 130 km/uur rijden…

Belangrijk om er vanuit christenzijn aandacht voor te vragen. Vanuit waar je voor staat.
Carla vertelt dat van de week een delegatie uit Terschelling op bezoek was in de Tweede Kamer, vanwege een debat over de mijnbouwwet. Het gas is vervuild dat ze in Terschelling willen winnen. Het veld moet eerst gereinigd worden. Het levert 5  jaar lang 2 dagen per jaar gas op voor Nederland. Zo’n mooi gebied wordt opgeofferd voor 2 dagen gas per jaar…

Korte bespreking overige onderwerpen

Verkleinen aantal leerlingen in kleuterklassen t.o.v. peuterklassen

De omvang van de klassen is vooral een keuze van de school. School krijgt een budget, lumpsum, en kan zelf bepalen hoe groot de klas is.
Formeel heeft de staatssecretaris gelijk door het zo te vertellen. Er zijn wel moties geweest om klassen een maximum omvang te geven. De SGP is daar niet zo’n voorstander van, omdat je dit niet vanuit Den Haag moet willen regelen.
Het knelpunt zit er in, dat de school wel moet werken met het budget dat de school krijgt. Bij grote klassen houd je de zaak financieel beter onder controle. Een parallelklas kost jaarlijks rond de 80.000 in het basisonderwijs. Bisschop geeft aan dat je als ouder wel de vraag kunt en moet willen stellen aan de school wat de school heeft gedaan met de structurele gelden die vanaf december 2013 naar de scholen zijn gegaan. Per leerling heeft elke school er zo’n 200 à 250 euro bij gekregen met de bedoeling dit te investeren in personeel. Het is opgenomen in het lumpsumbedrag. De scholen hebben zelf verantwoordelijkheid het ervoor aan te wenden.
Er wordt gezegd dat directeuren van scholen niet altijd op de hoogte zijn van de werkdruk van leerkrachten bij kleuterklassen. Er is inmiddels een wetsvoorstel van de SP, van mevrouw Sidderius. Ze heeft een enquête gehouden onder leerkrachten en schoolbesturen. 90% is het eens met stelling dat de klassen moeten variëren van gemiddeld 23 leerlingen tot maximaal 29 per klas. Er wordt een grote werkdruk ervaren in het onderwijs. Bijna niemand haalt werkend z’n pensioen.
Bisschop geeft aan dat de route van de SP nog wel eens is dat je het als rijksoverheid in de wet allemaal voorschrijft. Daar heeft de SGP moeite mee. Aan het maatwerk dat scholen zelf moeten vormgeven wordt dan geen recht gedaan.  En het onderwijs is ook de enige sector waarop door dit kabinet niet is bezuinigd.
Je ziet dat samenwerkingsverbanden nog wel eens reserves vormen. Dat je als school een zekere reserve moet hebben is logisch, maar een medezeggenschapsraad kan er wel op doorvragen of het nodig is.
Er wordt voor wat betreft de administratieve ‘rompslomp’ die leerkrachten ervaren vaak gekeken naar Den Haag. Soms is het terecht. Maar soms moeten scholen ook zelf in de spiegel kijken. Als er een handelingsperspectief voor een zorgleerling geschreven moet worden, dan is dat te begrijpen. Maar er zijn scholen en inspecteurs die zeggen: “Dit handelingsperspectief is wel heel goed, het zou wel goed zijn als dit er voor alle kinderen zou zijn..” Zo’n directeur moet dan zeggen: dit gaan we dus niet doen. Het onderwijs moet leren ‘nee’ te zeggen. Dat is moeilijk.
Idem als het gaat om bijvoorbeeld citotoetsen in kleuterklassen. De Tweede Kamer heeft zich uitgesproken dat er geen citotoets komt voor kleuters. Inspectie wijst er wel op dat er dan geen toets is. Hoeveel geld gaat daar in zitten? Daar kun je misschien weer een klasse assistent voor aanstellen.

Vanuit de SGP is er een initiatiefvoorstel gemaakt, daarin is geprobeerd zo scherp mogelijk de taak van de onderwijsinspectie af te bakenen. Hierover wordt dinsdag in de Eerste Kamer gestemd.
Er ligt al wel een concept toetsingskader, maar dat is oude wijn in nieuwe zakken… De meeste fracties hebben daar de staatssecretaris op aangeschreven.  Er zijn ook besturenorganisaties die bezig zijn met een opleiding voor schoolleiders wat scholen op basis van de wet moeten, en niet op basis van wat de inspecteur vindt.
Het gaat ook om gebrek aan vertrouwen in de professional. Je ziet dat ook terug in de zorg, waar zoveel moet worden vastgelegd, er is heel veel bureaucratie ontstaan.
In de zorg zijn er 200 instellingen aan de slag gegaan met minimale wet- en regelgeving toe te passen. Maar er is een enorme juridisering gaande. Zodra er in een instelling iets misgaat, moet een instelling zich kunnen verantwoorden. En dat leidt tot heel veel vastleggen.

Alternatief voor abortus maatschappelijk bespreekbaar maken.
Woensdagochtend is het TNS Nipo onderzoek gepresenteerd door de SGP. Dat onderzoek is in opdracht van SGP uitgevoerd. Per dag worden 100 kinderen in Nederland gedood. Oorspronkelijke bedoeling van de Abortuswet was voor noodgevallen; 30.000 noodgevallen gaat er niet in.
Met name onder de jongere generatie ook buiten christelijke kringen worden vragen gesteld. In het blad van het wetenschappelijk instituut van de VVD bijvoorbeeld werden pas ook vragen gesteld als: wanneer spreek je van leven? Je kunt niet meer spreken van een klompje cellen als je beseft wat je op een echo of een video van het ongeboren kind allemaal al ziet. Het gepresenteerde onderzoek moet dienen om steun te krijgen van buiten christelijke hoek. Dat mensen op objectieve basis aan het denken worden gezet.

De oudere generatie schiet onmiddellijk in de verdediging in de trant van  “We gaan niet meer de discussie over doen.” De hoop is gevestigd op de jongere generatie, om het besef weer meer ingang te doen vinden dat het gaat om doden van menselijke leven.
De strijd is een lange weg en heel taai. Maar ook hier zie je dat vanuit onverwachte hoek soms warme bijval komt.
Carla heeft gisteren een debat gevoerd met de minister van VWS. Er stond naast NIPT ook prenatale screening en preconceptuele screening op de agenda, en levensbeëindiging bij pasgeborenen. Ze had een spreektijd van maar 4 minuten en nog 2 extra vragen. Het was voor het eerst in 5 jaar dat het onderwerp op de politieke agenda stond. Je ziet veel ongemak om hierover te spreken, buiten ChristenUnie, SGP, PvdA en SP om.
Vrouwen hebben keuzevrijheid gekregen. Men heeft het idee dat je als je het wilt agenderen, of als je onderzoek doet naar beweegredenen, of counseling e.d. dat dat wordt geïnterpreteerd als tornen aan het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen.
Laten we maximaal inzetten op goede begeleiding van vrouwen. Als je dat goed doet, daalt het aantal abortussen. In Duitsland zie je dat ook. In Nederland hebben we counseling niet op orde. Uit onderzoek blijkt dat men dat in Nederland als burger wel wil, maar vertegenwoordigers in de Tweede Kamer niet.
Vrouwen hebben rechtstreeks toegang tot een abortuskliniek, een gesprek van een kwartiertje, vijf dagen bedenktijd, en dan mogen ze terugkomen om abortus te plegen.
We willen dat vrouwen naar organisatie gaan als Siriz of FIOM, zodat ze gewezen worden op alternatieven. Veel vrouwen weten niet dat je na een abortus fysieke en emotionele problemen kan krijgen. Dat is niet eerlijk om niet te vertellen.

De ChristenUnie heeft een tienpuntenplan opgesteld en aan de minister overhandigd.
De Wet afbreking zwangerschap wordt geëvalueerd. De minister van VWS gaat voor de zomer een brief sturen over het proces. FIOM en Siriz krijgen budget om hulpverlening te geven. De minister is voornemens die subsidie te verlengen. Ze wil ook huisartsen er nadrukkelijker bij betrekken. Vrouwen moet gewezen worden op informatie over alternatieven. Dat zijn winstpunten.

In Nederland gaan we levens afbreken van baby’s tot 1 jaar op grond van gevreesd toekomstig lijden. De SGP en ChristenUnie hebben vragen gesteld: hoe kun je nu een levensvatbaar kind het leven beëindigen op grond van toekomstig lijden? Neem bijvoorbeeld spina bifida, er kan steeds meer aan operaties en we weten zoveel nog niet wat mogelijk ook nog kan in de toekomst. Maar de minister vindt het vooruitgang.
Er is in de hele samenleving ongemak om lijden een plek te geven. De acceptatie van lijden is weg. Men is bang voor lijden. Dat kun je niet in wet- en regelgeving vangen.
Hetzelfde ongemak zie je ook bij artsen. Je ziet het aan het begin en aan het einde van het leven. De minister noemde het woord ethiek, maar geeft er geen invulling aan.
De Universiteit van Groningen wil een test aanbieden aan vrouwen of ze erfelijk belast zijn, voor ze zwanger worden. Ook AMC denkt erover, er zit natuurlijk ook een business model achter.
Dat je je wilt laten testen is nog voor te stellen als je in je familie al iets hebt aan erfelijke ziekte. Maar nu wordt de test breed aangeboden. Moet je dan gaan werken met eicel- en zaaddonoren, embryoselectie e.d. ? Ook als niet-christen kun je je afvragen of je ouders niet met een ongelooflijk moeilijke keus opzadelt en de kinderwens medicaliseert.
We willen gewoon supermensen hebben, designbaby’s. Alles moet perfect zijn, we leven voor het hier en nu, die tijd moet goed zijn.

Carla haalt een column aan van cabaretier Vincent Bijlo. Hij is daarin vlijmscherp n.a.v. de NIPT test, en geeft aan dat we zo op weg zijn naar standaardkinderen die allemaal hetzelfde kosten. We hebben  1 mln mensen die geen Down hebben, maar wel down zijn, gaan we die dan ook weg selecteren…?

Downtest (NIPT) voor alle zwangere vrouwen en abortus. Het aangeboden Zwartboek.
Er is een groep ouders van kinderen met het Downsyndroom die zich hebben verenigd. Die vragen zich af: mogen ze er nog wel zijn? De overheid is niet neutraal, door de test te introduceren zeg je: die kinderen hoeven er niet te zijn. Ouders krijgen nu al vaak de vraag waarom ze hun kind geboren hebben laten worden.

In Denemarken wordt 98% en IJsland 100% geaborteerd van de kinderen waar uit de test blijkt dat het een kind met het Downsyndroom is. We selecteren nu op Down, maar waarop zo meteen? De PvdA ziet niet het spanningsveld tussen enerzijds het willen zijn van een inclusieve samenleving en anderzijds dit debat en deze test. Mag iedereen er zijn? De PvdA en minister werden heel boos toen dit door Carla in het debat werd gevraagd.
Technisch is NIPT een vooruitgang, ethisch gezien is het helemaal geen vooruitgang.  
De aanbieder van het zwartboek is geen christen, maar ze deelt wel de visie van de ChristenUnie en SGP op dit punt. Wat voor samenleving wil je zijn? Er is ook een facebookgroep van Down moeders. Ze steunen enorm de inzet van SGP en ChristenUnie.
Kun je meisjes opvangen die het kindje willen houden? Kun je hen op een gegeven moment niet meer ergens onderbrengen vanwege het dicht gaan van de subsidiekraan? Er zijn wel persoonlijke initiatieven, dat is wel mooi. Maar het zou zo fijn zijn als er meer geld voor opvang en huisvesting beschikbaar zou komen. Siriz krijgt waarschijnlijk toch € 1 mln voor counseling, maar dat is geen huisvesting. Daar willen de christelijke partijen in het debat bij de begroting aandacht voor blijven vragen. Ook in het najaar als ze mogelijk nodig zijn voor een meerderheid.
Opvang kun je ook zien als taak voor de kerken, maar je hebt er ook wel een bepaalde professionaliteit voor nodig. Voor tieneropvang is er ook nog een aangehouden motie met de oproep onderzoek te doen of er wel voldoende opvang is.  
Vanuit de bonden worden ChristenUnie en SGP gecomplimenteerd met het feit dat het onderwerp van abortus en NIPT bij Down e.d. weer op de agenda staat in Den Haag.
Kort wordt het kindhuwelijk nog genoemd. Door de wet om deze tegen te gaan, heb je de situatie gekregen dat een meisje van 17 dat zwanger is niet mag trouwen. Bisschop geeft aan dat de SGP zich dit heeft gerealiseerd toen de wet werd behandeld, maar dat dit nadeel niet zodanig was om het dan maar niet te regelen. Want om echte kindhuwelijken tegen te gaan heb je een krachtig wettelijk instrument nodig.

Euthanasie ‘live’ op tv en acceptatie van euthanasie, gevolgen van Rapport Schnabel
De recente uitzending van de Levenseindekliniek over euthanasie bij psychisch lijden, voltooid leven en dementie heeft heel veel los gemaakt. Men wilde begrip kweken. Maar zeker de uitzending van de euthanasie op Hannie Goudriaan, een demente vrouw, heeft maatschappelijk gezien een ander effect gehad. Het maatschappelijk debat is volop bezig, ook veel niet-christenen zijn geschokt. Zowel ChristenUnie als SGP hebben Kamervragen gesteld die nog niet zijn beantwoord. De rode draad in de vragen is, of dit nu de bedoeling is geweest van de euthanasiewet? Lijdt deze mevrouw zelf, of haar man die het niet zag zitten? Het is schokkend hoe makkelijk mensen voor euthanasie kiezen. Vanuit de groep wordt aangegeven dat veel mensen nog nooit van palliatieve zorg hebben gehoord, ook niet van hun huisarts in een situatie dat ze ongeneeslijk zien zijn. Mensen willen zelf de regie in handen houden.
Omdat we de euthanasiewet hebben is de palliatieve zorg in Nederland nog lang niet zo goed als in het buitenland,
Wat gaat het rapport Schnabel teweeg brengen? Het was een opmerkelijke conclusie van de commissie Schnabel. Het kabinet gaat er voor de zomer op reageren.Carla denkt dat het lastig is voor het kabinet om te reageren. Ze is er wel ontzettend blij mee, een D66 senator die zo’n rapport verdedigt!

Het opvallende is dat in de commissie ook mensen zaten die heus wel voor euthanasie zijn, maar de vraag is of de overheid het mogelijk moet maken dat mensen buiten het medische circuit op zoek naar hulp bij zelfdoding moeten kunnen gaan. ‘Nee’ is de conclusie, dat tast ook het gevoel van veiligheid aan. Als je het mogelijk maakt, hoe kun je dan nog toetsen of motieven altijd zuiver zijn geweest?

Vorig jaar is er nog een ronde tafel geweest over euthanasie en psychiatrie. De artsen erkenden toen ook dat de palliatieve zorg nog in de kinderschoenen staat. Een conclusie is ook geweest dat er meer expertise op psychiatrie in de toetsingscommissie moet zitten. Er zijn inmiddels twee mensen aangesteld die op psychiatrie of dementie advies kunnen geven.
Maar hoe fungeren die commissies eigenlijk? Dat is een black box. Ze creëren echter wel nieuwe jurisprudentie waarop volgende verzoeken worden beoordeeld!

Loslating eisen toelating Zorginstelling

De vorige keer is gesproken over eisen die aan instellingen worden gesteld om voor PGB in aanmerking te komen. Daarover is correspondentie geweest met de Kamerleden en een en ander is inmiddels goed geregeld.
Publicaties op websites i.v.m. ANBI-eis – beleid van organisatie kan strijdig zijn met artikel 1 van de Grondwet. Vanuit de politiek wordt gevraagd om mogelijke situaties/personen die gediscrimineerd kunnen worden nader te preciseren.

Mevrouw Jonker brengt in dat je tegenwoordig als ANBI instelling verplicht bent je beleidsplan op de website te zetten. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor kerken.
Misschien kun je er zaken in onder woorden brengen waardoor anderen zich afgewezen voelen, bijvoorbeeld als het gaat om hertrouwen of om homoseksualiteit. Je kunt niet om de eisen heen, maar wat voor risico’s zitten eraan en in hoeverre kun je erop aangesproken worden?
Bisschop geeft aan dat het verstandig is om goed te kijken wat je verplicht bent te publiceren. Dat gaat dan om informatie over bestuur en de financiële kant e.d. Maar hoe gedetailleerd ben je erin?  Vanuit de SGP zijn er nog geen signalen dat ANBI-instellingen tegen problemen aanlopen en ook bij Carla is daar niets van bekend. Je zou heel kwetsbaar kunnen worden als er bijv. een COC op duikt en dat zou een reden kunnen zijn om summier te publiceren.

Vluchtelingenzorg
Er wordt gevraagd hoe het nu gaat in het land. Kunnen we de instroom een plek geven?
Enerzijds zie je op lokaal niveau mooie initiatieven, anderzijds blijkt dat de bevolking soms voor verrassingen wordt geplaatst.  Het COA heeft nu wel besloten om de opvang ook  kleinschaliger te organiseren. Efficiency ging voor draagvlak. Voor budget en veiligheid heb je ook wel een bepaalde schaal nodig. Maar niet zo groot als dat nu soms wordt gedaan.
Bij veel gemeenten zie je de bereidheid om de nek uit te steken.
Waar ligt de zorg voor vluchtelingen? Vooral bij plaatselijke gemeenten en kerkelijke initiatieven? Op rijksniveau is er vooral debat over de verdeling van vluchtelingen. Ook over de toelating zelf, wat dan weer input vormt voor de inbreng van Nederland in Europese debatten die worden gevoerd. Als het gaat om concrete ondersteuning, om huisvesting, taallessen, scholen e.d., dat ligt lokaal.  En daarin kunnen kerken heel veel betekenen.

Boycot van Israëlproducten door Europa
Er is een Europese Interpretatieve Mededeling die formeel niets met een boycot te maken heeft, maar consumenteninformatie betreft. Er worden wel allerlei zaken voorgeschreven. Een aanduiding als Westelijke Jordaanoever is niet voldoende, er moet dan Israëlische nederzetting achter staan. Dit is in wezen dus een opmaat naar een boycot, want impliciet zit erin: ‘koop die producten maar niet’.
Nu heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen op initiatief van de VVD die zegt: dan moet je consequent zijn en alle bezette gebieden in kaart brengen en meenemen, bijvoorbeeld ook westelijke Sahara.
Je ziet ook hier wel weer die geestelijke dimensie van de strijd, Israël mag er niet zijn…
Op dit moment is de discussie een beetje geweest.
Verplicht stellen dat bij een scheiding waar co-ouderschap geregeld is, de kinderen door tenminste maatschappelijk werk begeleid worden. Men gaat er te veel vanuit dat het goed gaat met deze kinderen, wanneer er niet ‘gevochten’ wordt
ChristenUnie en SGP vinden dat hier iets meer en ook beter geregeld moet worden, maar tot nu toe nog krijgen ze daar niet echt de handen voor op elkaar. Maar het blijft zeker een  aandachtspunt.
Ook hier zie je weer ontkenning van het leed dat eronder ligt. Er wordt zo makkelijk over een scheiding gedacht door bepaalde groepen in de samenleving. Kinderen hebben echter een dubbele loyaliteit richting hun vader en moeder. Zelfs jongvolwassen kinderen hebben er moeite mee als ouders op latere leeftijd uit elkaar gaan. Je moet je ook afvragen welke maatschappelijke kosten er mee gepaard gaan. Relatiebemiddeling opnemen in het basispakket wordt ook al langer geprobeerd. Tot nu toe is er weinig draagvlak voor.
Op gemeentelijk niveau wordt het nog wel eens ingebracht. Je ziet dat er in dit soort dossiers naar de korte termijn wordt gekeken, terwijl op langere termijn juist soms de problemen ontstaan.
Bisschop geeft aan dat er bij de fractie een enorme drive is om toch zaken op de agenda te krijgen en op zo’n manier dat men er niet omheen kan. Als voorbeeld noemt hij de billboards over trouw in het huwelijk. Daarbij is het wel belangrijk om met de achterban in gesprek te gaan, zodat niet het beeld ontstaat dat er water bij de wijn wordt gedaan.

Initiatiefwet D66 Actief Donor Registratiesysteem
D66 wil het actieve donorregistratie systeem initiëren. Er is een tekort aan donoren. D66 wil dat iedereen op zijn of haar 18de verjaardag gevraagd wordt donor te worden. Als je twee keer niet reageert op dat verzoek, dan word je automatisch geregistreerd als orgaandonor.

Voor SGP en ChristenUnie is dit een  onbegaanbare weg. SGP, ChristenUnie en VVD staan hier op één lijn. De vraag is wat het CDA gaat doen.

Hoe verhoudt dit zich tot het zelfbeschikkingsrecht waar ook D66 voor is? Ook fractieleider Pechtold vond dat ingewikkeld gaf hij toe, maar toch zijn ze er als partij voor vanwege het grote tekort aan orgaandonoren. Of het doel wordt bereikt is maar de vraag. Maar 1 van de 10000 overledenen is geschikt. Voor nabestaanden is in een dergelijk systeem ook niet duidelijk of mensen er zelf een keus voor hebben gemaakt of dat de overheid heeft beslist. Dat leidt tot minder bereidheid in andere landen met dit systeem.
Je hebt ook kans dat een 18-jarige er door slordigheid e.d. niets mee doet. En wat gebeurt er met zo’n brief als mensen de Nederlandse taal niet machtig zijn, of verstandelijk beperkt zijn?

Rondvraag
Van de rondvraag wordt geen gebruik gemaakt.

Vaststellen volgende vergaderdatum
De datum van de volgende vergadering stellen we vast op DV vrijdag 3 maart 2017.

Sluiting door dhr. Bisschop
Roelof Bisschop sluit de vergadering met dankgebed. 

  • © hersteld hervormde kerk 2017

Ontwerp en realisatie: